De beste timing om walvissen te zien in IJsland 

Walvissen komen elk jaar terug naar IJsland om één reden: voedsel. Deze voedselrijke wateren vormen een van de beste voedselgebieden in de Noord-Atlantische Oceaan, en dat maakt van IJsland in de zomer een verzamelplaats voor bultruggen, dwergvinvissen, blauwvintonijnen en zelfs af en toe een orka. Als je begrijpt waarom ze hierheen komen, is het veel makkelijker om te bepalen wanneer je zelf het beste kunt komen.

Waarom walvissen voor de wateren van IJsland kiezen: de wetenschap achter hun migratie

Walvissen brengen de winter door in de warme wateren van het zuiden om te paren en te kalven, maar in die gebieden is er weinig voedsel. Zodra de lente de Noord-Atlantische Oceaan bereikt, verandert de kustlijn van IJsland in een waar buffet van krill en kleine visjes. De walvissen volgen het voedsel en trekken naar het noorden om zich daar de hele zomer vol te eten.

Omdat IJsland tussen de Arctische en Atlantische stromingen ligt, zijn de kustwateren er zeer productief en rijk aan voedingsstoffen voor het zeeleven. Door deze botsing wordt de oceaan door elkaar geschud als in een reusachtige mengkom, waardoor voedingsstoffen naar de oppervlakte worden getrokken. Walvissen stemmen hun aankomst precies af op deze seizoensgebonden wisseling.

De planktonbloei in IJsland

Naarmate de dagen langer worden en het water warmer, neemt de hoeveelheid microscopisch plankton explosief toe. Vissen komen erop af om zich ermee te voeden. Walvissen komen samen om zich te voeden met de vissen. Het is een kettingreactie van het leven, en die drijft bijna elke walvis die IJsland aandoet.

De beste tijd om ze te zien: wanneer de walvisactiviteit in IJsland op zijn hoogtepunt is

Het hoogseizoen voor walvissen spotten in IJsland loopt van mei tot september, waarbij je in juni, juli en augustus de meeste walvissen kunt zien. Dit is het moment waarop de planktonbloei op zijn hoogtepunt is, er vis in overvloed is en walvissen de klok rond eten onder de middernachtzon.

In het vroege voorjaar (april tot begin mei) komen de eerste vogels aan. In de herfst (september tot oktober) kun je nog steeds prachtige dieren zien, hoewel het weer dan wat wisselvalliger wordt. In de winter is het rustiger wat trekvissen betreft, maar in sommige delen van West-IJsland kun je af en toe orka’s zien.

Walvissen spotten per regio

Reykjavik

De Faxaflói-baai bij Reykjavik is uitgestrekt, rijk aan wilde dieren en makkelijk bereikbaar vanuit de hoofdstad. Op de nabijgelegen eilanden kun je bultruggen, dwergvinvissen, bruinvissen en, seizoensgebonden, papegaaiduikers spotten. Er worden het hele jaar door rondleidingen georganiseerd, maar in de zomer heb je de meeste kans om dieren te zien.

Aanbevolen rondleiding:

Reykjavik: Walvissen- en papegaaiduikrondleiding op een RIB-snelboot voor een snelle en wendbare rit over de baai, zodat je walvissen op ooghoogte kunt spotten.

Húsavík

Húsavík, dat vaak de ‘walvishoofdstad van IJsland’ wordt genoemd, ligt direct aan de Skjálfandi-baai, een van de rijkste voedselgebieden in de Noord-Atlantische Oceaan. Deze baai profiteert rechtstreeks van de koude gletsjerrivier die erin uitmondt, waardoor het nutriëntengehalte enorm stijgt en er enorme aantallen bultruggen op afkomen.

Aanbevolen rondleiding:

Húsavík: Tijdens de walvis- en papegaaiduikrondleiding op een RIB-snelboot kom je het dichtst bij de bultruggen van IJsland en Papegaaiduikereiland.

Akureyri

Akureyri biedt een heel andere ervaring in de Eyjafjörður, de langste fjord van IJsland. De beschutte wateren zijn rustiger dan die in de open baaien, waardoor het ideaal is voor rustige rondleidingen en om te genieten van de prachtige fjordlandschappen. Dwergvinvissen en bultruggen kom je hier vaak tegen.

Aanbevolen rondleiding:

Ga mee met de RIB-walvissafari-rondleiding vanuit Akyureyri voor een razendsnelle rit door een door gletsjers uitgeslepen fjordlandschap.

Wat je kunt verwachten tijdens een walvissafari (gids per seizoen)

Zomer: Rustig water, vogels, de langste dagen

Van juni tot augustus is er het meeste walvisverkeer, is de zee het warmst en is het zicht tijdens de lange dagen ongelooflijk goed. Papegaaiduikers, Noordse sterns en duizenden zeevogels maken deel uit van dit schouwspel. Dit is walvissen spotten in IJsland op zijn spannendst.

Lente: De eerste walvissen komen aan

In april en mei keren de walvissen terug, terwijl ze de planktonbloei naar het noorden volgen. Het aantal waarnemingen neemt week na week snel toe. Het weer kan wisselvallig zijn, maar de voorpret rond de eerste bultruggen van het seizoen maakt het spannend.

Herfst: Rustigere rondleidingen, maar nog steeds veel te zien

September is een geweldige maand om walvissen te spotten, vooral in Húsavík. Door het koelere weer en de minder drukke drukte is dit een rustige tijd om erheen te gaan.

Winter: Orka-hotspots

De migrerende walvissen trekken weg, maar in bepaalde westelijke baaien duiken wel af en toe orka’s op die de haringbanken volgen, en sommige rondleidingen zijn helemaal op dit seizoensgebonden fenomeen gericht.

Wanneer is het papegaaiduikerseizoen in IJsland?

IJsland is niet alleen maar walvisgebied. Het is ook de thuisbasis van een van ’s werelds grootste papegaaiduikerkolonies. Papegaaiduikers komen tussen april en augustus terug naar het vasteland om te nestelen, en deze maanden vallen samen met het hoogseizoen voor walvissen. Vanuit Reykjavik gaan er rondleidingen naar Akurey en Lundey, terwijl rondleidingen vanuit Húsavík een stop maken bij Puffin Island, waar duizenden papegaaiduikers op de kliffen nestelen.

Het samen zien van walvissen en papegaaiduikers is een van de mooiste natuurbelevenissen in IJsland.

FAQs over de beste tijd om walvissen te zien in IJsland

In de zomer worden er heel vaak walvissen gezien, vooral in Húsavík, maar de natuur is nu eenmaal onvoorspelbaar. Veel touroperators bieden gratis retourtickets aan als er geen walvissen te zien zijn.